Licencja open source – GNU GPL

Jedną z częściej spotykanych licencji na rynku  FLOSS*, jest Powszechna  Licencja Publiczna GNU, której twórcami byli Richard Stallman oraz Eben Moglen – jej pierwsze wydanie miało miejsce w 1989 roku. GNU GPL w wersji drugiej wydana została w 2001 roku, natomiast wersja trzecia licencji utworzona została  w czerwcu 2007 roku i jest obecnie obowiązującą licencją GNU GPL.

Licencja GPL w swoich postanowieniach odnosi się  programów i innych prac, do których jest dołączona informacja od autora lub właściciela praw, z której treści wynika, że praca czy też program może być rozpowszechniany w sposób jaki wytycza informacja autora, co potwierdza, że oprogramowanie open source może być rozpowszechniane z uwzględnieniem praw autorskich, odcinając się tym samym od idei free software, które jest w tej kwestii bardziej liberalne. Jednakże licencja GPL nie zajmuje się innymi sferami działania jak udostępnianie, kopiowanie czy modyfikowanie – są poza zakresem działania tej licencji .

Wykorzystywanie programu nie jest poddawane jakimkolwiek ogranicze­niami, produkt końcowy np. program komputerowy zostanie objęty licencją tylko wtedy, jeśli do jego konstrukcji wykorzystany zostanie element programu licencji GPL, w tym wypadku program na licencji nie musi być wykorzystywany, wystarczy że główne założenia będą zrealizowane według programu zgodnie z tą licencją. Użytkownik licencji GPL, może modyfikować posiadaną przez siebie kopię a także dowolnie ją modyfikować oraz rozpowszechniać przy zachowaniu odpowiednich wymogów:

  • Pliki zmodyfikowane, powinny być opisane w sposób widoczny
    z uwzględnieniem zakresu zmian i daty ich wprowadzenia.
  • Jeśli program lub praca zawiera w sobie elementy licencjonowane zasadami GPL lub w pełni pochodzi od wyżej wymienionego źródła, taki program lub praca powinna być rozpowszechniana, dla wszystkich stron trzecich bez dodatkowych opłat na licencji GNU GPL.
  • Jeżeli program poddany modyfikacjom w normalnym trybie swojej pracy odczytuje polecenia w formie interaktywnej, należy zaimplementować mechanizm umożliwiający użytkownikowi zaznajomienie się z warunkami gwarancji lub jej braku a także wyświetlenie informacji o prawach autorskich dotyczących używanego produktu. Informacja ta powinna zawierać wskazanie licencji GPL jako jedynej stosowanej w odniesieniu do dalszego rozpowszechniania przez użytkowników. Do przekazania komunikatów można posłużyć się np. komunikatem przed pierwszym uruchomieniem programu lub może istnieć możliwość wyświetlenia treści postanowień licencyjnych w późniejszym czasie z możliwością ich zapisu lub wydruku.
  • Uwzględniając wcześniejsze postanowienia, każdy użytkownik licencji GPL posiada możliwość robienia kopii i rozprowadzania programu z użyciem wyżej wymienionej licencji w formie programu wykonywalnego lub kodu źródłowego.
  • Do zmodyfikowanego i rozprowadzanego przez użytkowników programu należy dołączyć jego kod źródłowy, w taki sposób, by urządzenie na którym był by używany, umożliwiał odczytanie kodu źródłowego. Program powinien być udostępniony na nośniku, nie koniecznie w fizycznej formie, możliwe jest natomiast użycie technologii cloud computing.
  • Jeżeli osoba lub instytucja udziela gwarancji, to w ramach jej świadczenia, powinna przedstawić swoją ofertę na okres nie mniejszy niż 3 lata, przyznając też stronom trzecim możliwość, pobrania opłat nie przekraczających kosztu przeprowadzenia dystrybucji źródła. Dodatkowo rozprowadzający program powinien zapewnić odczytywalną formę kodu źródłowego przez urządzenia cyfrowe, na nośniku fizycznym lub poprzez udostępnienie w Internecie.

Jako podsumowanie powyższych punktów, można stwierdzić, że kluczowym dla licencji GPL jest przyznanie każdemu możliwości robienia kopii oraz dowolne rozprowadzanie kodu źródłowego lub programu, który został udostępniony, spełniając jednak wymóg informowania w stosunku do każdej rozprowadzonej kopii programu lub kodu źródłowego o prawach autorskich
i zrzeczeniu się uprawnień wynikających z możliwości udzielenia gwarancji. Wszelkie informacje o zrzeczeniu się uprawnień z tytułu gwaranta muszą być zabezpieczone przed ich uszkodzeniem a także należy dołączyć egzemplarz pełnej licencji GPL.

Licencje GPL w swoich postanowieniach dają każdemu uprawnienia, ale tylko jeśli spełni się określone obowiązki wynikające z jej postanowień. Można między innymi pobierać opłaty za fizyczne przekazanie kopii np. doręczenie programu w wersji fizycznej lub możliwości pobrania, a nie jako sam produkt
o określonej wartości. Udzielenie odpłatnej gwarancji jest rzeczą odrębną, bowiem każdy licencjobiorca ma możliwość czy chciałby z takiej formy wsparcia korzystać czy też nie. Taka praktyka jest stosowana przy dystrybucji linuksa Ubuntu, gdzie sam system operacyjny jest darmowy, ale dodatkowe wsparcie techniczne już niekoniecznie.

Należałoby podkreślić, że licencje typu FLOSS są pełnoprawnymi licencjami odnoszącymi się do oprogramowania oraz prawnie są egzekwowane  w obliczu sądu. Program licencjo­nowany zasadami FLOSS jest traktowany tak samo jak inny utwór chroniony prawami autorskimi i konstrukcja licencji jest w pełnej dobrowolności autora
i obowiązujących w danym okresie przepisów prawa autorskiego.

*FLOSS – Ruch wolnego i otwartego oprogramowania.

Bibliografia:

  1. R. Malujda, „My w mediach – RSI Branża Informatyczna,” 2011. [Online]. Available: http://www.it.rsi.org.pl/index.php/pl/Napisali-o-nas-75.html.

Obraz pobrany z: http://www.xda-developers.com/xda-external-link/htc-requested-to-provide-updated-kernel-source-for-htc-one-m7/

Facebook: https://www.facebook.com/kamilkozybskii/
Twitter: https://twitter.com/KKozybski

Dodaj komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.